Στη Νάπολη, στο παρεκκλήσι του Σανσεβέρο, φιλοξενούνται κάποια παράξενα γλυπτά εξωπραγματικής πλαστικότητας και απαράμιλλου κάλλους. Τα γλυπτά σμιλεύτηκαν τον 18ο αιώνα και έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών θεωριών και θρύλων.
Τα αγάλματα εντυπωσιάζουν με την εξαιρετική λεπτομέρεια της κατασκευής τους. Η σινδόνη του «Κεκαλυμμένου Χριστού» του Τζουζέπε Σανμαρτίνο και το πέπλο της «Σεμνότητας» του Αντόνιο Κοραντίνι δίνουν την εντύπωση σχεδόν διάφανου μαρμάρου.
Η εξαιρετικά λεπτή επεξεργασία του μαρμάρου δημιουργεί στον επισκέπτη την εντύπωση ότι τα πέπλα και τα υφάσματα δεν έχουν σμιλευτεί πάνω στην πέτρα, αλλά έχουν τοποθετηθεί επάνω στις μορφές.
Η πολυπλοκότητα των πτυχών και των λεπτομερειών των έργων ενίσχυσε με το πέρασμα του χρόνου διάφορες θεωρίες σχετικά με τον τρόπο κατασκευής τους.
Κι όμως, τα αγάλματα είναι εκεί. Έχουν και ένα κοινό στοιχείο στην ιστορία τους: συνδέθηκαν με τον Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο, τον επονομαζόμενο «Πρίγκιπα του Σανσεβέρο», γύρω από τον οποίο δημιουργήθηκαν πολυάριθμοι θρύλοι σχετικά με την αλχημεία και τα πειράματά του.
Σύμφωνα με μία από τις θεωρίες που διαδόθηκαν γύρω από το έργο, η μαρμάρινη, εξωπραγματικής πλαστικότητας σινδόνη που καλύπτει τον «Κεκαλυμμένο Χριστό» κάποτε υπήρξε ένα κανονικό βαμβακερό σεντόνι, το οποίο βάσει κάποιας παράξενης αλχημιστικής μεθόδου μετατράπηκε σε ένα λεπτό στρώμα μαρμάρου.
Η συγκεκριμένη αφήγηση συνδέθηκε με συμβολαιογραφική πράξη της 25ης Νοεμβρίου 1752 μεταξύ του Ντι Σάνγκρο και του Giuseppe Sanmartino και τροφοδότησε τον θρύλο περί «μεταστοιχείωσης».
Οι περίφημες «Ανατομικές Μηχανές»
Ακόμη μεγαλύτερο μυστήριο δημιουργήθηκε γύρω από δύο ανθρώπινους σκελετούς, ενός άνδρα και μιας γυναίκας, στους οποίους παρουσιάζεται με εντυπωσιακή λεπτομέρεια το ανθρώπινο κυκλοφορικό σύστημα.
Όποιος δει από κοντά το έργο εντυπωσιάζεται από την εξαιρετική λεπτομέρεια με την οποία έχουν παρουσιαστεί οι ανθρώπινες φλέβες και αρτηρίες, ακόμη και οι μικρότερες.
Με το πέρασμα των χρόνων δημιουργήθηκε ο μακάβριος θρύλος ότι ο πρίγκιπας, εισάγοντας στο αίμα κάποια αλχημιστική ουσία, είχε κατορθώσει να διατηρήσει ή ακόμη και να «μεταλλοποιήσει» το κυκλοφορικό σύστημα πραγματικών ανθρώπινων σωμάτων.
Σύμφωνα με τον θρύλο, ο «Πρίγκιπας του Σανσεβέρο», ο οποίος στην εποχή του απέκτησε τη φήμη ενός σκοτεινού μάγου, αναζητούσε «εθελοντές» ή χρησιμοποιούσε σώματα πολύ πρόσφατα πεθαμένων ανθρώπων για τα πειράματά του.
Οι ιστορίες αυτές δημιούργησαν την εντύπωση ότι κατά την κατασκευή των έργων εφαρμόστηκαν μέθοδοι άγνωστες στους συγχρόνους του και ενίσχυσαν τη μυθολογία γύρω από τον Ντι Σάνγκρο.
Έτσι γεννήθηκε το ερώτημα αν υπήρχαν τεχνικές επέμβασης στην ύλη που δεν ήταν ευρέως γνωστές εκείνη την εποχή ή αν η εντυπωσιακή δεξιοτεχνία των δημιουργών ήταν αρκετή για να γεννήσει τους σχετικούς θρύλους.
- Η μία ερμηνεία αντιμετωπίζει τα έργα ως εξαιρετικά δείγματα γλυπτικής και τεχνικής δεξιοτεχνίας.
- Η άλλη, που πέρασε στη σφαίρα του θρύλου, αποδίδει στον Πρίγκιπα του Σανσεβέρο αλχημιστικές γνώσεις και δυνατότητα μετατροπής άλλων υλικών σε υλικό που έμοιαζε με μάρμαρο.
Ο Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο
Στα υπόγεια εργαστήρια του παλατιού του, στο Largo San Domenico Maggiore, ο Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο αφοσιώθηκε σε πειράματα σε διαφορετικά πεδία των επιστημών και των τεχνών.
Από τη χημεία και την υδροστατική έως την τυπογραφία και τη μηχανική, ασχολήθηκε με ποικίλα πειράματα και εφευρέσεις, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη φήμη που τον ακολουθούσε.
Ο πρίγκιπας μιλούσε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες, καθώς επίσης αραβικά και εβραϊκά, και κινήθηκε στους υψηλότερους κοινωνικούς κύκλους. Ήταν μεγάλος θαυμαστής του Leonardo da Vinci, του εφευρέτη, επιστήμονα και ζωγράφου που ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για το ανθρώπινο σώμα.
Στους επιστημονικούς κύκλους, ο Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο έγινε γνωστός και ως εφευρέτης. Όντας ακόμη φοιτητής, λέγεται ότι εντυπωσίασε τους δασκάλους του με την κατασκευή ενός πτυσσόμενου μηχανισμού για θεατρική παράσταση. Όπως ο Leonardo da Vinci, είχε επίσης ενδιαφέρον για τις πολεμικές μηχανές.
Ο Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο συνδέθηκε επίσης στενά με τον Τεκτονισμό και υπήρξε σημαντική προσωπικότητα της ναπολιτάνικης μασονικής δραστηριότητας. Οι σχέσεις του αυτές με τον Τεκτονισμό και οι συγκρούσεις με την Εκκλησία πρόσθεσαν ακόμη περισσότερα στοιχεία στη μυθολογία που δημιουργήθηκε γύρω από το πρόσωπό του.
Για ορισμένους σχολιαστές, οι κατηγορίες εναντίον του πρίγκιπα ήταν προϊόν συκοφαντίας και φθόνου από τους εχθρούς και τους πολεμίους του. Άλλοι τις συνέδεσαν με πολιτικούς και θρησκευτικούς ανταγωνισμούς της εποχής.
Η σύνδεση με τον Καλιόστρο
Ο Ντι Σάνγκρο συνδέθηκε επίσης, σύμφωνα με μεταγενέστερες αφηγήσεις, με τον κόμη Καλιόστρο (Cagliostro), άλλη μία αινιγματική φυσιογνωμία που συνδέθηκε με τον Τεκτονισμό και τον αποκρυφισμό.
Το 1790, ενώπιον δικαστηρίου της ρωμαϊκής Ιεράς Εξέτασης, αποδόθηκε στον Καλιόστρο ο ισχυρισμός ότι οι γνώσεις του σχετικά με την αλχημεία προέρχονταν από «έναν πρίγκιπα ο οποίος είχε ένα μεγάλο πάθος για τη χημεία» και ότι εκείνος τον είχε διδάξει πολλά χρόνια πριν στη Νάπολη.
Ο πρίγκιπας συνέχισε να πειραματίζεται στο εργαστήριό του στο San Domenico Maggiore. Οι φήμες για τα παράξενα πειράματά του δεν μπορούσαν να καταλαγιάσουν, ενώ ψίθυροι της εποχής υποστήριζαν ότι κωδικοποιούσε την εργασία του με παράξενα σύμβολα.
Στο παρεκκλήσι του Σανσεβέρο έχουν επίσης αναζητηθεί μασονικοί και άλλοι συμβολισμοί. Ορισμένα χαρακτηριστικά του έχουν ερμηνευθεί ως στοιχεία με διπλή σημασία, γεγονός που συνέβαλε στη δημιουργία ακόμη περισσότερων θεωριών γύρω από τις γνώσεις και τις πεποιθήσεις του Ντι Σάνγκρο.
Οι σκελετοί και το μεγάλο μυστήριο
Σε δύο γυάλινες προθήκες βρίσκονται οι περίφημες «Ανατομικές Μηχανές», που αναπαριστούν έναν άνδρα και μία γυναίκα. Το εντυπωσιακό δίκτυο των αγγείων τους ήταν αρκετό για να δημιουργήσει επί αιώνες ιστορίες και φήμες για τον τρόπο κατασκευής τους.
Ιδιαίτερα η γυναικεία μορφή συνδέθηκε με μακάβριες αφηγήσεις σχετικά με τη διατήρηση των εσωτερικών οργάνων και του κυκλοφορικού συστήματος.
Μία από τις θεωρίες υποστήριζε ότι είχε χορηγηθεί κάποιο είδος ουσίας στο κυκλοφορικό σύστημα, η οποία στη συνέχεια «μεταλλοποίησε» τις φλέβες και τις αρτηρίες. Άλλες αφηγήσεις υποστήριζαν ότι η διαδικασία πραγματοποιήθηκε μετά τον θάνατο.
Τέτοιες ιστορίες, σε συνδυασμό με τη φήμη του Ντι Σάνγκρο ως πειραματιστή και αλχημιστή, οδήγησαν σε ακόμη πιο ακραίες φήμες ότι χρησιμοποιούσε ανθρώπους για τα πειράματά του.
Ο θρύλος του Κεκαλυμμένου Χριστού
Ακόμη και μια μικρή λεπτομέρεια στον «Κεκαλυμμένο Χριστό», κοντά στο ρουθούνι της μορφής, χρησιμοποιήθηκε ως αφορμή για νέες θεωρίες. Η εξαιρετική απόδοση του πέπλου είναι τόσο ρεαλιστική ώστε προκάλεσε ερωτήματα και ιστορίες για τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε.
Ο Ραϊμόντο Ντι Σάνγκρο πέθανε στις 22 Μαρτίου 1771. Ακόμη και ο θάνατός του συνδέθηκε αργότερα με ιστορίες για τα πειράματά του, ολοκληρώνοντας έτσι τον θρύλο μιας από τις πιο παράξενες και συναρπαστικές προσωπικότητες της Νάπολης του 18ου αιώνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου