Το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είναι διάσημο όχι μόνο για την αρχιτεκτονική και την ιστορία του, αλλά και για την εξαιρετική ακουστική του. Ακόμη και θεατές που βρίσκονται μακριά από την ορχήστρα μπορούν, υπό κατάλληλες συνθήκες, να ακούσουν με εντυπωσιακή καθαρότητα όσα συμβαίνουν στον χώρο της παράστασης.
Για πολλά χρόνια διατυπώθηκαν διαφορετικές θεωρίες για το φαινόμενο. Η γεωμετρία του θεάτρου, η κατεύθυνση του ανέμου, η μορφή της ορχήστρας και ακόμη και οι μάσκες των αρχαίων ηθοποιών έχουν κατά καιρούς προταθεί ως πιθανές εξηγήσεις.
Ο ρόλος των λίθινων εδωλίων
Μια ενδιαφέρουσα επιστημονική εξήγηση προέκυψε από μελέτη ερευνητών του Georgia Institute of Technology. Οι ερευνητές εξέτασαν τον τρόπο με τον οποίο η κατασκευή του κοίλου και ιδιαίτερα οι διαδοχικές σειρές των λίθινων καθισμάτων επηρεάζουν τη διάδοση του ήχου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η χαρακτηριστική διάταξη των εδωλίων μπορεί να λειτουργεί σαν ένα είδος ακουστικού φίλτρου. Οι σειρές των καθισμάτων περιορίζουν μέρος της ενέργειας των χαμηλότερων συχνοτήτων, στις οποίες ανήκει σημαντικό τμήμα του θορύβου του περιβάλλοντος και του κοινού.
Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο θόρυβος που θα μπορούσε να καλύψει την ανθρώπινη φωνή και βελτιώνεται η αντιληπτή καθαρότητα της ομιλίας. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η επίδραση είναι ιδιαίτερα σημαντική για συχνότητες κάτω από περίπου 500 Hz.
Πώς αντιλαμβάνεται τη φωνή ο ανθρώπινος εγκέφαλος
Η εξασθένηση ορισμένων χαμηλών συχνοτήτων δεν σημαίνει ότι η φωνή παύει να γίνεται κατανοητή. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σε θέση να αναγνωρίζει την ομιλία ακόμη και όταν μέρος του φάσματος του ήχου έχει περιοριστεί.
Έτσι, ενώ ένα τμήμα των χαμηλότερων συχνοτήτων μπορεί να μειώνεται, οι υψηλότερες συχνότητες που είναι σημαντικές για την ευκρίνεια της ομιλίας εξακολουθούν να φτάνουν στους θεατές. Το αποτέλεσμα είναι η χαρακτηριστική αίσθηση καθαρότητας για την οποία έχει γίνει γνωστό το θέατρο.
Ένα επίτευγμα αρχαίας αρχιτεκτονικής
Το θέατρο κατασκευάστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. και αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Πολύκλειτο τον Νεότερο. Το αρχικό κοίλο διέθετε 34 σειρές εδωλίων, ενώ σε μεταγενέστερη φάση προστέθηκαν επιπλέον σειρές, αυξάνοντας σημαντικά τη χωρητικότητά του.
Δεν είναι βέβαιο ότι οι αρχαίοι κατασκευαστές γνώριζαν με τη σημερινή επιστημονική έννοια τον μηχανισμό που δημιουργεί αυτή την ακουστική συμπεριφορά. Είναι όμως σαφές ότι η γεωμετρία, τα υλικά και η διαμόρφωση του θεάτρου δημιούργησαν ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό ακουστικό περιβάλλον.
Η Επίδαυρος αποτελεί έτσι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η αρχαία αρχιτεκτονική μπορεί να συναντά αρχές της σύγχρονης ακουστικής φυσικής, περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια μετά την κατασκευή του θεάτρου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου