Αρκούν λίγα μόλις λεπτά ανηφόρας από τη φασαρία του κέντρου της Πάτρας για να νιώσεις ότι αλλάζεις πόλη. Αφήνοντας πίσω τις μεγάλες ευθείες της Κάτω Πόλης και ανεβαίνοντας τα πρώτα σκαλοπάτια, ο θόρυβος από τα αυτοκίνητα σβήνει. Στη θέση του έρχονται ήσυχες γειτονιές, χαμηλά σπίτια με εσωτερικές αυλές, μυρωδιά από γιασεμί και εκείνη η αίσθηση της παλιάς Πάτρας που στην Άνω Πόλη δεν χάθηκε ποτέ.
Όταν η Άνω Πόλη ήταν ολόκληρη η Πάτρα
Για όσους περπατούν σήμερα στα στενά της, είναι δύσκολο να φανταστούν πως για πολλούς αιώνες η Πάτρα βρισκόταν σχεδόν αποκλειστικά εδώ ψηλά. Από τα χρόνια του Βυζαντίου μέχρι και την Επανάσταση του 1821, η ζωή της πόλης ήταν μαζεμένη γύρω από το Κάστρο για λόγους ασφαλείας, την ώρα που η σημερινή Κάτω Πόλη προς τη θάλασσα ήταν γεμάτη αμπέλια, περιβόλια και έλη.
Γι' αυτό και η Άνω Πόλη έχει εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα από το υπόλοιπο κέντρο. Όταν μετά την απελευθέρωση ο Σταμάτης Βούλγαρης σχεδίασε τη νέα Πάτρα με τους μεγάλους, κάθετους δρόμους που κατεβαίνουν στο λιμάνι, οι παλιές συνοικίες στα ψηλά —το Βλατερό, το Τσαγούλι, η Τριτάκη— κράτησαν τα δικά τους δαιδαλώδη σοκάκια, τις μικρές πλατείες και την ανθρώπινη κλίμακα μιας άλλης εποχής.
Το Κάστρο, το Ρωμαϊκό Ωδείο και τα ίχνη των αιώνων
Κάθε γωνιά της Άνω Πόλης πατάει κυριολεκτικά πάνω στην ιστορία. Στην κορυφή του λόφου δεσπόζει το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάτρας. Χτίστηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης, χρησιμοποιώντας μάλιστα έτοιμα μάρμαρα και υλικά από αρχαία κτίρια. Από τους Βυζαντινούς και τους Φράγκους, μέχρι τους Ενετούς και τους Οθωμανούς, όλοι άφησαν το σημάδι τους στα τείχη του, ενώ σήμερα το εσωτερικό του αποτελεί ένα από τα πιο ήρεμα σημεία για περίπατο.
Λίγο πιο κάτω, ανάμεσα στα νεοκλασικά και τις πολυκατοικίες, εμφανίζεται το Ρωμαϊκό Ωδείο. Χτισμένο γύρω στο 160 μ.Χ. —παλαιότερο ακόμη και από το Ηρώδειο της Αθήνας— ήταν το στολίδι της ρωμαϊκής Πάτρας. Η εικόνα του μαρμάρινου κοίλου και των κόκκινων τούβλων να «κουμπώνουν» τόσο φυσικά μέσα στον ιστό της γειτονιάς, μαζί με τα απομεινάρια του Ρωμαϊκού Σταδίου λίγο παραπέρα στην οδό Ηφαίστου, δείχνει πόσο ζωντανή παραμένει η αρχαία κληρονομιά της πόλης.
Στη σκιά του Παντοκράτορα
Αν το Κάστρο είναι η κορυφή της Άνω Πόλης, η καρδιά της χτυπά αναμφίβολα γύρω από τον Ιερό Ναό του Παντοκράτορα. Με τους χαρακτηριστικούς μολυβδοσκέπαστους τρούλους του, που λάμπουν κάτω από τον ήλιο και φαίνονται από κάθε σημείο της πόλης, ο ναός του 19ου αιώνα αποτελεί σημείο αναφοράς. Χτισμένος στη θέση παλαιότερου βυζαντινού ναού (και πάνω στα ίχνη αρχαίου ιερού του Ολυμπίου Διός), πήρε τη μορφή του αντλώντας έμπνευση από την Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης.
Γύρω από το προαύλιο του Παντοκράτορα και στα γύρω στενά, ο ρυθμός πέφτει απότομα:
- Τα ιστορικά σκαλάκια: Οι σκάλες της Αγίου Νικολάου, της Γεροκωστοπούλου, της Πατρέως και της Τρικούπη δεν είναι απλώς περάσματα· είναι τα σημεία που ενώνουν δύο διαφορετικούς κόσμους της ίδιας πόλης.
- Οι παλιές γειτονιές: Χαμηλά κεραμοσκεπή σπιτάκια, σιδερένιες αυλόπορτες, γλάστρες με βασιλικούς στα πεζούλια και το παλιό νοσοκομείο του Χανσεν, έργο του Τσίλλερ, που στέκει επιβλητικό.
- Τα ήσυχα στέκια: Μικρά καφενεία και μεζεδοπωλεία κρυμμένα στα καλντερίμια και στους πεζόδρομους, μακριά από τη βουή της πόλης.
«Στην Άνω Πόλη δεν ανεβαίνεις απλώς για τη βόλτα· ανεβαίνεις για να πάρεις ανάσα και να δεις την Πάτρα από ψηλά, την ώρα που ο ήλιος βουτάει στον Πατραϊκό.»
Το ωραιότερο μπαλκόνι της Δυτικής Ελλάδας
Όποια διαδρομή κι αν διαλέξει κανείς στα στενά της Άνω Πόλης, το βλέμμα καταλήγει πάντα στο ίδιο σημείο: στη θάλασσα. Από τα ψηλά της Αγίου Νικολάου, από τα τείχη του Κάστρου ή από τα πεζούλια γύρω από το Ωδείο, ο Πατραϊκός κόλπος ανοίγεται ολόκληρος μπροστά σου, με τα βουνά της Αιτωλοακαρνανίας απέναντι, τη Βαράσοβα και την Κλόκοβα να κλείνουν τον ορίζοντα.
Γι' αυτό η Άνω Πόλη δεν πρόκειται να χάσει ποτέ τη γοητεία της. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσες αλλαγές κι αν φέρει ο χρόνος στην Πάτρα, αυτή η γειτονιά θα παραμένει πάντα το πιο αυθεντικό της κομμάτι — ένα μέρος που αξίζει να το περπατήσεις χωρίς βιασύνη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου