Ειδήσεις, αναλύσεις και απόψεις για όσα συμβαίνουν στον κόσμο.

​

Η αρχαία πρωτοχρονιά ήταν καλοκαιρινή

Στην καρδιά του καλοκαιριού, στις 16 Ιουλίου, οι πρόγονοί μας τοποθετούσαν την δική τους Πρωτοχρονιά. Ήταν η πρώτη ημέρα του μήνα Εκατομβαιώνα, που ολοκληρωνόταν στις 15 Αυγούστου με το γενέθλιον της θεάς Αθηνάς και μεγάλες εορταστικές εκδηλώσεις, κυρίως στην αρχαία Αθήνα. Οι Έλληνες χώριζαν το έτος σε 12 σεληνιακούς (συνοδικούς) μήνες.

Η Αρχιτεκτονική του Σεληνοηλιακού Ημερολογίου

Σύμφωνα με τον καθηγητή Μαθηματικών κ. Άγγελο Λιβαθινό, το σύστημα αυτό ήταν ιδιαίτερα ευφυές. Επειδή οι συνοδικοί μήνες δεν είχαν ακέραιο αριθμό ημερών (περίπου 29,5), χρησιμοποιούσαν εναλλάξ μήνες 30 ημερών («τέλειοι») και 29 ημερών («κοίλοι»), ώστε η πρώτη ημέρα κάθε μήνα να συμπίπτει με τη Νέα Σελήνη (Νουμηνία).

«Επειδή το σεληνιακό έτος των 354 ημερών ήταν μικρότερο κατά 11,25 ημέρες από το ηλιακό έτος, οι αρχαίοι εφάρμοζαν διορθωτικά μέτρα. Σε κάθε οκτώ σεληνιακά έτη παρενέβαλλαν τρεις εμβόλιμους μήνες (στο 3ο, 5ο και 8ο έτος), ώστε να εξισορροπήσουν το έλλειμμα των 90 ημερών».

Ο Μήνας Ποσειδεών και οι Εορτές του

Αντιστοιχώντας στο διάστημα περίπου 16 Δεκεμβρίου - 15 Ιανουαρίου, ο έκτος κατά σειρά μήνας του αττικού ημερολογίου ήταν ο Ποσειδεών. Κατά τη διάρκειά του, η κοινωνική και θρησκευτική ζωή ήταν έντονη:

  • Τα Αλώα: Εορτή προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης για την προστασία της βλάστησης. Οι άνδρες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν επιτρεπόταν να συμμετέχουν.
  • Τα κατ' αγρούς Διονύσια: Αγροτική γιορτή προς τιμήν του Διονύσου με πομπές, φαλλικές τελετές, λαϊκή διασκέδαση και, από τον 5ο αιώνα π.Χ., δραματικές παραστάσεις.

Χρονολόγηση και Ιστορική Αναδρομή

Πώς όμως μετρούσαν οι αρχαίοι τον χρόνο; Ιστορικά, οι μέθοδοι διέφεραν ανάλογα με την εποχή και την περιοχή:

  • Παλαιότερες μέθοδοι: Υπολογισμοί από τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος ή τη γέννηση του Ηρακλή.
  • Τοπικοί άρχοντες: Στην Αίγυπτο και την Ασσυρία, τα έτη υπολογίζονταν με βάση τη βασιλεία των ηγεμόνων ή ονομάζονταν βάσει αξιωματούχων.
  • Ολυμπιακοί Αγώνες: Αριστοτέλης και Ερατοσθένης καθιέρωσαν τη χρονολόγηση μέσω των Ολυμπιάδων, δίνοντας ένα κοινό μέτρο αναφοράς.

Η σημερινή μας αρίθμηση, που βασίζεται στη γέννηση του Χριστού, ξεκίνησε πολύ αργότερα από τον μοναχό Διονύσιο τον Μικρό, καθιερώνοντας έναν κανόνα που ισχύει μέχρι σήμερα.

Ηλιούγεννα: Τα αρχαία Ελληνικά Χριστούγεννα


Τα Χριστούγεννα, η εορτή της γεννήσεως του Ιησού, αποτελούν για τον χριστιανικό κόσμο ημέρα μεγάλης χαράς. Ωστόσο, μια ιστορική αναδρομή αποκαλύπτει ότι πίσω από τις σημερινές παραδόσεις κρύβεται ένα πλούσιο υπόβαθρο αρχέγονων μεταφυσικών συμβολισμών και εθίμων που προϋπήρχαν της καθιερωμένης εορτής.


Η Ιστορικότητα της Ημερομηνίας

Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι η Καινή Διαθήκη δεν ορίζει ημερομηνία γέννησης του Ιησού. Επιπλέον, το ευαγγελικό εδάφιο του Λουκά (2:8) αναφέρει ότι οι ποιμένες βρίσκονταν με τα κοπάδια τους στους αγρούς τη νύχτα, πρακτική που λόγω του ψύχους δεν θα ήταν εφικτή τον Δεκέμβριο. Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν μια γέννηση που πιθανότατα συνέβη το Φθινόπωρο.


Η καθιέρωση της 25ης Δεκεμβρίου έγινε τον 4ο μ.Χ. αιώνα από τον Πάπα Ιούλιο Α', συμπίπτοντας με το Χειμερινό Ηλιοστάσιο. Η επιλογή αυτή στόχευε στη συμβολική ταύτιση του Χριστού με τον «Ήλιο που δίδει φως στον κόσμο».


Η Σύνδεση με τον Αρχαίο Κόσμο

Η επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου δεν ήταν τυχαία, καθώς συνέπιπτε με λατρευτικές εορτές αρχαίων πολιτισμών:

  • Διόνυσος: Οι αρχαίοι Έλληνες εόρταζαν στις 30 Δεκεμβρίου την αναγέννηση του «θείου βρέφους» Διονύσου, ο οποίος επίσης αποκαλούνταν «σωτήρ» και «ποιμήν».
  • Ήλιος - Απόλλων: Η εορτή του «Αήττητου Ήλιου» (Deus Sol Invictus) των Ρωμαίων είχε τις ρίζες της στη λατρεία του Φωτοφόρου Απόλλωνα, που απεικονιζόταν στο ιπτάμενο άρμα του.
  • Σατουρνάλια: Οι ρωμαϊκές εορτές του Κρόνου περιλάμβαναν ανταλλαγή δώρων, λαμπάδων και γλυκών σε σχήμα βρέφους, έθιμα που ενσωματώθηκαν σταδιακά στη χριστουγεννιάτικη παράδοση.


Οι Ρίζες των Εθίμων

Πολλά από τα σημερινά έθιμα αποτελούν μετεξέλιξη αρχαίων ελληνικών παραδόσεων:

  1. Κάλαντα & Ειρεσιώνη: Πίσω από τα κάλαντα κρύβεται η αρχαία Ειρεσιώνη, ένας στολισμένος κλάδος ελιάς που έφεραν παιδιά από σπίτι σε σπίτι, ευχόμενα υγεία και ευφορία.
  2. Χριστουγεννιάτικο Δέντρο: Θεωρείται συνέχεια της Ικετηρίας και συμβολίζει την αιωνιότητα της ζωής.
  3. Άγιος Βασίλης: Η μυθολογία του ιπτάμενου έλκηθρου που μοιράζει δώρα φαίνεται να αντλεί έμπνευση από τον μύθο του Απόλλωνα, ο οποίος πάνω στο ιπτάμενο άρμα του «μοίραζε» το φως στον κόσμο.
  4. Βασιλόπιτα: Αποτελεί εξέλιξη του αρχαιοελληνικού εορταστικού άρτου, που προσφερόταν στους θεούς κατά τις μεγάλες αγροτικές εορτές.
TΑ ΧΑΛΚΙΝΑ ΑΛΟΓΑ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΠΟΥ ΚΛΑΠΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Οι «Άλογα του Αγίου Μάρκου»: Μια Ελληνική Οδύσσεια σε Χαλκό

Τα χάλκινα άλογα της Βενετίας

Αν και ο κόσμος τα γνωρίζει λανθασμένα ως τα «Άλογα του Αγίου Μάρκου» στη Βενετία, η καταγωγή τους είναι καθαρά ελληνική. Τα τέσσερα περίφημα αυτά γλυπτά αποτελούν δείγματα υψηλής τέχνης, πιθανότατα από τη σχολή της Σικυώνας ή της Χίου, όπου και κοσμούσαν το νησί από τον 2ο π.Χ. αιώνα.


Τεχνικές Λεπτομέρειες

  • Διαστάσεις: Ύψος 238 εκ., μήκος 252 εκ.
  • Βάρος: Περίπου 8,5 έως 9 τόνοι το καθένα.
  • Σύνθεση: Περιέχουν 96,67% χαλκό, αποτελώντας ένα κράμα υψηλής καθαρότητας για την καλύτερη επεξεργασία επιχρύσωσης με υδράργυρο.

Το Ταξίδι της Λεηλασίας

Η πορεία τους μέσα στον χρόνο είναι μια διαρκής μετακίνηση ανάμεσα σε κατακτητές:

  1. Κωνσταντινούπολη: Ο Θεοδόσιος Β΄ τα μεταφέρει από τη Χίο στον Ιππόδρομο της Πόλης.
  2. Βενετία (1204): Κατά τη Δ΄ Σταυροφορία, ο Ενρίκο Δάνδολος τα κλέβει και τα τοποθετεί στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Τα κολάρα που φέρουν προστέθηκαν τότε, για να καλύψουν τα σημεία όπου κόπηκαν τα κεφάλια τους για τη μεταφορά.
  3. Παρίσι (1797): Ο Ναπολέων τα αρπάζει και τα τοποθετεί στην Αψίδα του Θριάμβου.
  4. Επιστροφή στη Βενετία (1815): Μετά την πτώση του Ναπολέοντα, επιστρέφουν στη Βασιλική.


Σήμερα, τα πρωτότυπα φυλάσσονται με ασφάλεια στο Μουσείο του Ναού, ενώ στη βεράντα της Βασιλικής υπάρχουν μόνο αντίγραφα.


«Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει» – Γιώργος Σεφέρης.


Το ερώτημα παραμένει επίκαιρο: Πότε θα επιστρέψουν τα εκατομμύρια κλεμμένα πολιτιστικά κειμήλια που βρίσκονται διασκορπισμένα σε μουσεία και υπόγεια ανά την Ευρώπη, εκεί όπου πραγματικά ανήκουν; Η επιστροφή τους δεν θα ήταν μόνο πράξη δικαιοσύνης, αλλά και μια απαραίτητη ένδειξη ηθικής αποκατάστασης.

Το αποχετευτικό σύστημα στο Βυζάντιο

Η Υγιεινή στο Βυζάντιο: Μια Πρωτοποριακή Προσέγγιση

Βυζαντινή καθημερινότητα και υγιεινή

Αποχέτευση: Μια «Δεδομένη» Ανέση


Ενώ σε πολλές μεσαιωνικές ευρωπαϊκές πόλεις η απόρριψη των λυμάτων στους δρόμους ήταν ο κανόνας, στα βυζαντινά σπίτια η τουαλέτα αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της κατοικίας. Τα δίκτυα αποχέτευσης λειτουργούσαν μέσω πήλινων σωλήνων, οι οποίοι συνδέονταν με εκείνους των γειτονικών οικιών, καταλήγοντας σε απομακρυσμένες περιοχές. Η ευθύνη για τη συντήρηση και την επιδιόρθωση των σωληνώσεων βάρυνε τον ιδιοκτήτη του εκάστοτε ακινήτου.


Η Κουλτούρα του Λουτρού


Οι Βυζαντινοί έδιναν τεράστια σημασία στην καθαριότητα, θεωρώντας το μπάνιο τακτική συνήθεια. Παρόλο που η επίσημη Εκκλησία συμβούλευε κατά της υπερβολής (ορίζοντας τα τρία λουτρά την ημέρα ως υπερβολικά), τα δύο λουτρά την ημέρα δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο, αν και οι κληρικοί που το έπρατταν δέχονταν αυστηρές επιπλήξεις.


Σύμφωνα με τα ιατρικά συγγράμματα της εποχής, η συχνότητα των λουτρών προσαρμοζόταν ανάλογα με την εποχή: τέσσερα τον Γενάρη, έξι τον Μάρτη και οκτώ τον Απρίλη. Για τον καθαρισμό τους, οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν σαπούνι, νίτρο ή ίνες από σπάρτα (από όπου προέκυψε και η λέξη «παστρεύω»).


Δημόσια Λουτρά: Υποδομές και Κανόνες


Εκτός από τα ιδιόκτητα λουτρά των πλουσίων, υπήρχαν τα επιβλητικά δημόσια λουτρά, τα οποία διέθεταν:


  • Μεγάλη κυκλική λίμνη περιτριγυρισμένη από χωριστά διαμερίσματα με μπανιέρες.
  • Σύστημα θέρμανσης νερού μέσω μεγάλων λεβήτων.
  • Δυνατότητα επιλογής μεταξύ κρύου μπάνιου και ατμόλουτρου.


Η πρόσβαση των ανδρών επιτρεπόταν καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας, ενώ για τις γυναίκες τα λουτρά ήταν διαθέσιμα μόνο κατά τις βραδινές ώρες.


Η Αντίθεση με την Ευρώπη


Την ίδια στιγμή που οι Βυζαντινοί απολάμβαναν υψηλά πρότυπα υγιεινής, η Ευρώπη απείχε πολύ. Ενδεικτικά:


  • Ο Λουδοβίκος ΙΓ΄ της Γαλλίας έκανε μπάνιο κάθε πέντε χρόνια.
  • Ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ (Βασιλιάς Ήλιος) έκανε μόλις δύο μπάνια σε ολόκληρη τη ζωή του, θεωρώντας τα δυσάρεστη εμπειρία.
  • Ο Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας απαγόρευσε με διάταγμα τα λουτρά στο Λονδίνο τον 15ο αιώνα.

Στις ευρωπαϊκές αυτές αυλές, η έλλειψη λουσίματος αντιμετωπιζόταν με χρήση πούδρας ή πριονιδιού στα μαλλιά, ώστε να στερεοποιηθεί η βρωμιά και να αφαιρεθεί έπειτα με το χτένισμα.

Πηγή: Η άγνωστη πλευρά του Βυζαντίου, Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ονόματα της θάλασσας στην Αρχαία Ελλάδα

Η θάλασσα στην αρχαία Ελλάδα είχε διαφορετικά ονόματα, ανάλογα της καταστάσεώς της από την επίδραση του ανέμου στην επιφάνειά της.

Μποφόρ Ονομασία Σημειώσεις / Ετυμολογία
0ΓαλήνηΗ απόλυτη ηρεμία.
1ΑλσάλοςΉπια κατάσταση.
2Θάλαττα / ΘάλασσαΗ βασική ονομασία.
3ΜύραΡίζα για λέξεις όπως "Mare", "Mer", "Marina".
4ΠέλαγοςΑπό εδώ το "Πελασγός" (ταξιδευτής).
5ΠόροςΑπό το "Πείρω" (διαπερνώ). Από εδώ και ο "Έμπορος".
6ΠόντοςΑπό εδώ το "Ποντοπόρο" πλοίο.
7ΚλύδωνΑπό εδώ ο κλυδωνισμός.
8ΆχαΣύνδεση με το "Χάος" και το "Aqua".
9ΡόθιονΚατάσταση έντονου κυματισμού.
10Δόν - ΔάνΑπό τη δόνηση. Σύνδεση με το "Deniz".
11ΒρύξΈντονη θαλασσοταραχή.
12ΒρύχαΑπό το "Υπό Βρύχα" (υποβρύχιο).
Σημείωση: Η ελληνική γλώσσα διασώζει τη μνήμη και την ιστορία του κόσμου. Από τις πινακίδες της Γραμμικής Β’ έως τις σύγχρονες γλώσσες, οι λέξεις ταξιδεύουν και εξελίσσονται, αποδεικνύοντας τη διαχρονική τους αξία.
Τιμές και ώρες δρομολογίων ferry-boat Ρίο Αντίρριο

Δείτε όλες τις πληροφορίες για τα ferry boat στο Ρίο Αντίρριο

Πληροφορίες για τα ferry boat Ρίο Αντίρριο

Δρομολόγια πλοίων

Τιμές ανά κατηγορία οχήματος



Χάρτης περιοχής Αντιρρίου

Χάρτης περιοχής Ρίου


Κίνηση πλοίων σε πραγματικό χρόνο

Euro 2004: Το έπος της Πορτογαλίας
Euro 2004

Ακόμη και όσοι το βιώσαμε, αναρωτιόμαστε ώρες ώρες αν συνέβη στ’ αλήθεια ή, μήπως, το είδαμε -μαζί με τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας- στο όνειρο της επίπλαστης ευημερίας μας εκείνης της εποχής. Ήταν μια συνωμοσία του σύμπαντος. Κάτι εν πολλοίς ανεξήγητο, όσο κι αν γράφτηκαν εκατομμύρια λέξεις για να το εξηγήσουν.


«Υπέροχο και ανεπανάληπτο.»

Πέρασαν, κιόλας, 20 χρόνια. Όσα κι αν περάσουν, πάλι σαν ψέμα θα ακούγεται στα αυτιά εκείνων που δεν το έζησαν, που δεν το είδαν με τα μάτια τους να συμβαίνει. Ένα παιδί που γεννήθηκε -ας πούμε- το 2010 και ήταν πολύ μικρό για να θυμάται το Μουντιάλ της Βραζιλίας (2014), έχει δει την Εθνική Ελλάδας να αποτυγχάνει σε κάθε της προσπάθεια να προκριθεί στην τελική φάση μιας μεγάλης διοργάνωσης.


Την έχει δει να χάνει από κουκκίδες του ποδοσφαιρικού χάρτη. Να ταπεινώνεται. Να παίζει μπροστά σε άδειες εξέδρες. Πώς να το πιστέψει, ότι κάποτε η Ελλάδα στέφθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης; Ακόμη κι αν το διαβάζει στα επετειακά αφιερώματα των media, ή του το επιβεβαιώνει με το αδιάψευστο ντοκουμέντο της εικόνας το YouTube.


Ούτε η πιο ευφάνταστη μυθοπλασία δεν θα τύπωνε σε βιβλίο μια τόσο απίθανη ποδοσφαιρική ιστορία. Μόνο το θαύμα της Λέστερ, που το 2016 κατέκτησε τον τίτλο στην Πρέμιερ Λιγκ, μπορεί να μπει στην ίδια πρόταση με το ελληνικό «έπος της Πορτογαλίας».


Στην Πορτογαλία πήγε για να χαρεί τη γιορτή. Αν έπαιρνε έστω μια νίκη στον όμιλο -με Πορτογαλία, Ισπανία και Ρωσία-, όλοι θα ήταν ευχαριστημένοι. Όσα ακολούθησαν, ήταν πέρα από κάθε φαντασία. Απέκλεισε την Ισπανία, την τότε πρωταθλήτρια Ευρώπης Γαλλία, την Τσεχία του Νέντβεντ και νίκησε την οικοδέσποινα Πορτογαλία δυο φορές.


Αυτό που πέτυχε η Εθνική μας 20 χρόνια πριν, είναι απίθανο να το ξαναζήσουμε. Εκείνη η υπέροχη αλληλουχία συγκυριών δεν μπορεί να υπάρξει δεύτερη φορά με την ίδια σειρά. Είναι και το ποδόσφαιρο που έχει αλλάξει πολύ. Η «συνταγή» του Γερμανού, σήμερα δεν θα μπορούσε να φέρει τα ίδια αποτελέσματα.


Το «έπος της Πορτογαλίας» είναι ο εθνικός μας μύθος στο ποδόσφαιρο. Αληθινός, υπέροχος και ανεπανάληπτος. Θα τον διηγούμαστε, θα τον θυμόμαστε στις επετείους του, και θα περηφανευόμαστε κάθε φορά που θα ακούμε από τους παίκτες ή τους προπονητές άλλων χωρών αυτό το «ονειρευόμαστε να γίνουμε η Ελλάδα του 2004».