Ειδήσεις, αναλύσεις και απόψεις για όσα συμβαίνουν στον κόσμο.

​

Η ιστορία του Αλκατράζ


Η λέξη «Αλκατράζ» προέρχεται από ισπανική ονομασία που συνδέεται με θαλασσοπούλια. Έτσι ονόμασε ο Ισπανός εξερευνητής Χουάν Μανουέλ ντε Αγιάλα μία από τις νησίδες που βρίσκονται στον κόλπο του Σαν Φρανσίσκο, όταν κατέπλευσε στην περιοχή και τη χαρτογράφησε.


Από οχυρό σε στρατιωτική φυλακή

Λόγω της στρατηγικής του σημασίας, στα μέσα του 19ου αιώνα ο αμερικανικός στρατός άρχισε να οχυρώνει το νησί για την προστασία του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο. Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1850, το οχυρό άρχισε να δέχεται και στρατιωτικούς κρατουμένους.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, κρατούμενοι συμμετείχαν στην κατασκευή του νέου συγκροτήματος της στρατιωτικής φυλακής, που αργότερα θα γινόταν παγκοσμίως γνωστό ως «Ο Βράχος».

Η ομοσπονδιακή φυλακή του Αλκατράζ

Το 1933 το Αλκατράζ πέρασε στη δικαιοδοσία του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης και την επόμενη χρονιά άρχισε να λειτουργεί ως ομοσπονδιακή φυλακή υψίστης ασφαλείας. Οι πρώτοι κρατούμενοι έφτασαν τον Αύγουστο του 1934.

Εκεί στέλνονταν κρατούμενοι που θεωρούνταν ιδιαίτερα επικίνδυνοι ή παρουσίαζαν σοβαρά προβλήματα πειθαρχίας σε άλλες ομοσπονδιακές φυλακές. Στα 29 χρόνια λειτουργίας της, τρόφιμοί της υπήρξαν ορισμένοι από τους διασημότερους κακοποιούς της εποχής, όπως ο Αλ Καπόνε.

Στο Αλκατράζ, οι κρατούμενοι είχαν εξασφαλισμένα τα βασικά: τροφή, ένδυση, στέγη και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Άλλα προνόμια έπρεπε να τα κερδίσουν με καλή συμπεριφορά. Σε αυτά περιλαμβάνονταν οι επισκέψεις συγγενικών προσώπων, η πρόσβαση στη βιβλιοθήκη και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως η ζωγραφική και η μουσική.

Οι απόπειρες απόδρασης

Στη διάρκεια της λειτουργίας της φυλακής πραγματοποιήθηκαν αρκετές απόπειρες απόδρασης. Οι περισσότερες απέτυχαν, ενώ ορισμένοι κρατούμενοι σκοτώθηκαν ή θεωρήθηκε ότι πνίγηκαν στα ψυχρά νερά του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο.

Η πιο διάσημη απόδραση πραγματοποιήθηκε το 1962 από τους Φρανκ Μόρις και τα αδέλφια Τζον και Κλάρενς Άνγκλιν. Οι τρεις άνδρες εξαφανίστηκαν μετά την απόδρασή τους και η τελική τους τύχη δεν εξακριβώθηκε ποτέ με βεβαιότητα.

Το κλείσιμο της φυλακής

Η ομοσπονδιακή φυλακή του Αλκατράζ έκλεισε στις 21 Μαρτίου 1963. Το κόστος λειτουργίας και συντήρησής της ήταν πολύ υψηλό και κρίθηκε οικονομικότερη η λειτουργία μιας νέας φυλακής στην ηπειρωτική χώρα.

Μετά το κλείσιμό της, διατυπώθηκαν διάφορες προτάσεις για την αξιοποίηση του νησιού, χωρίς τελικά να πραγματοποιηθούν.

Η κατάληψη από Ιθαγενείς Αμερικανούς

Το 1969 το Αλκατράζ καταλήφθηκε από ομάδα Ιθαγενών Αμερικανών, οι οποίοι διεκδίκησαν το νησί και πρότειναν, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία πολιτιστικού και εκπαιδευτικού κέντρου. Η κατάληψη διήρκεσε έως το 1971.

Στη συνέχεια το Αλκατράζ εντάχθηκε στην Golden Gate National Recreation Area και άνοιξε για το κοινό. Σήμερα αποτελεί ένα από τα γνωστότερα ιστορικά αξιοθέατα της περιοχής του Σαν Φρανσίσκο.

Αύγουστος 1944: Το Ολοκαύτωμα των Τσιγγάνων

Το Porrajmos (Αφανισμός), η γενοκτονία των Ρομά κατά τη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος, αποτελεί μια από τις πιο σκοτεινές και συστηματικά αποσιωπημένες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας. Ενώ το Ολοκαύτωμα των Εβραίων κυριαρχεί στη συλλογική μνήμη, ο αφανισμός των Τσιγγάνων παραμένει συχνά στο περιθώριο, «αφανισμένος» διπλά: τόσο ως ανθρώπινη ύπαρξη όσο και ως ιστορική μνήμη.

Ιστορική φωτογραφία Ρομά

Η Διαδρομή προς τον Αφανισμό

Η δίωξη των Ρομά δεν ξεκίνησε το 1933, αλλά είχε βαθιές ιστορικές ρίζες στην Ευρώπη με διωγμούς, δουλεία (ιδιαίτερα στη Ρουμανία έως το 1856) και καταναγκαστική αφομοίωση. Ωστόσο, υπό το ναζιστικό καθεστώς, οι πρακτικές αυτές κλιμακώθηκαν σε βιομηχανική εξόντωση.

Η Αντίφαση της «Άρειας» Καταγωγής

Οι Ναζί βρέθηκαν μπροστά σε μια ιδεολογική «αντίφαση»: η γλώσσα των Ρομά (ινδο-ευρωπαϊκή, συγγενής με τη σανσκριτική) πρόδιδε την καταγωγή τους από το Punjab της Ινδίας, άρα την Άρεια καταγωγή τους. Για να δικαιολογήσουν την εξόντωσή τους, οι Ναζί προσέθεσαν κοινωνικοοικονομικά κριτήρια:

  • Ο φυλετιστής Hans Gunther υποστήριξε ότι οι Ρομά, αν και Άρειοι, είχαν αναμιχθεί με «κατώτερες» φυλές λόγω του νομαδικού τους τρόπου ζωής.
  • Με τους Νόμους της Νυρεμβέργης (1935), εντάχθηκαν στην κατηγορία των «ακοινωνικών», χάνοντας την ιθαγένεια και το στάτους του πολίτη.

Το Τέλος στα Στρατόπεδα

Στις 15 Νοεμβρίου 1943, ο Χάινριχ Χίμλερ εξέδωσε τη διαταγή που εξομοίωνε τους Ρομά με τους Εβραίους όσον αφορά το στάτους τους, επισφραγίζοντας τη μοίρα τους. Εκτιμάται ότι περίπου 800.000 Ρομά εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στις 2 Αυγούστου 1944, οι εναπομείναντες Ρομά στο Άουσβιτς-Μπιρκενάου οδηγήθηκαν στους θαλάμους αερίων.

«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στο να αναγνωρίσουμε τον ολοκληρωτισμό ως την κατάρα του αιώνα θα ήταν μια τέτοια εμμονή με αυτόν που θα μας εμποδίζε να δούμε τα πολλά εκείνα μικρά και όχι τόσο μικρά κακά με τα οποία είναι στρωμένος ο δρόμος προς την κόλαση.» — Χάνα Άρεντ

Η Σημασία της Μνήμης

Η απουσία μιας συγκροτημένης αστικής τάξης ή κρατικής οντότητας από την πλευρά των Ρομά οδήγησε στο να παραμείνει η γενοκτονία τους «αόρατη» στη μεγάλη αφήγηση του Ολοκαυτώματος για δεκαετίες. Ακόμα και στα εγκαίνια του μνημείου του Ολοκαυτώματος στο Βερολίνο το 2005, τα θύματα Ρομά παρέμειναν αρχικά εκτός της επίσημης μνήμης.

Το Porrajmos αποτελεί σήμερα μια υπενθύμιση ότι ο φασισμός δεν «πέθανε», αλλά μεταλλάσσεται, επιβιώνοντας μέσα από τις κοινωνικές προκαταλήψεις, τον ρατσισμό και την απάθεια απέναντι στα «ξεχασμένα» ολοκαυτώματα των περιθωριοποιημένων ομάδων.



Οι «αποδιοπομπαίοι τράγοι» της Ορθοδοξίας

Οι Αποδιοπομπαίοι Τράγοι: Η Διαχρονική Σύγκρουση Ορθοδοξίας και Αίρεσης

Οι Αποδιοπομπαίοι Τράγοι

Σε όποια εποχή κι αν εμφανίζονται οι αιρετικοί και οι αιρέσεις, αποδεικνύουν, αν μη τι άλλο, μια διανοητική και πνευματική ζωτικότητα. Η αμφισβήτηση του Κατεστημένου, η αμφιβολία απέναντι στο Δόγμα, η επαναστατικότητα και η ελευθερία επιλογής, αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά που αναζωογονούν το ανθρώπινο πνεύμα και λειτουργούν ως εξελικτικοί επιταχυντές του πολιτισμού.


Εκκλησία και Στιγματισμός


Οι θρησκείες, και ειδικά τα ιερατεία τους, σπάνια φημίζονται για την ανεκτικότητά τους απέναντι στο διαφορετικό. Η αύξηση της δυσανεξίας στις αιρετικές απόψεις αποτελεί ιστορικά σημάδι δογματισμού και συντηρητισμού, καθώς η διαφωνία εκλαμβάνεται ως προδοσία.


Ο Μεσαίωνας, η λεγόμενη «Σκοτεινή Εποχή», χαρακτηρίστηκε από την εξόντωση κάθε αιρετικού, το «κυνήγι των μαγισσών» και τη δαιμονοποίηση της διαφωνίας. Η ιεραρχικά οργανωμένη Εκκλησία, διατηρώντας το μονοπώλιο της ισχύος, ανέπτυξε μια «διωκτική νοοτροπία», επινοώντας ταξινομήσεις για όσους δεν συμβάδιζαν με το δόγμα, χρησιμοποιώντας τους ως αποδιοπομπαίους τράγους για να εκφοβίσει το ποίμνιο και να εδραιώσει την εξουσία της.


Τι είναι Αίρεση;


Η ετυμολογία της λέξης είναι αποκαλυπτική: η ελληνική λέξη «Αίρεση» προέρχεται από το ρήμα αιρέομαι, που σημαίνει το εκλέγειν, το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής και σκέψης. Όμως, από τον 4ο μ.Χ. αιώνα, για το χριστιανικό ιερατείο, η έννοια μετατράπηκε σε «έγκλημα σκέψης».


«Εκείνοι που υπερασπίζονται τους κατηγορούμενους αιρετικούς, θα αντιμετωπίζονται ως αιρετικοί.» — Thomas S. Szasz, Η Βιομηχανία της Τρέλας


Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι ο ίδιος ο Ιησούς, διδάσκοντας την ένωση του Δημιουργού με το δημιούργημα, στιγμάτισε από το ιερατείο της εποχής του ως βλάσφημος και αιρετικός, οδηγούμενος στη Σταύρωση. Όταν ο Χριστιανισμός έγινε επίσημη κρατική θρησκεία, η απώλεια της επαναστατικής του ουσίας ήταν το τίμημα της θεσμικής του επιτυχίας.


Οι Διώξεις στο Βυζάντιο


Στο Βυζάντιο, η εξόντωση ομάδων όπως οι Παυλικιανοί, οι Μανιχαίοι, οι Ευχίτες και οι Βογόμιλλοι πήρε συχνά τη μορφή βίαιων διώξεων. Η Αυτοκρατορική Κοσμοθεωρία απαιτούσε απόλυτη υποταγή, και κάθε εχθρική κίνηση – ακόμη και από ξένους ηγεμόνες – θεωρούταν «στάση» του Σατανά ενάντια στον αντιπρόσωπο του Θεού στη Γη, δηλαδή τον Αυτοκράτορα.


Πηγή: tvxs.gr | Γιώργος Στάμκος

Πρωτομαγιά 1944: Η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή
Εκτέλεση στην Καισαριανή

Πρωτομαγιά 1944: Η Θυσία των 200 της Καισαριανής

Η ιστορική μνήμη που δεν πρέπει να σβήσει ποτέ.

Τέλη Απριλίου 1944. Η Αθήνα διαβάζει στους τοίχους την ανακοίνωση της φρίκης:


«Την 27.4.1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι, παρά τους Μολάους... εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανό στρατηγό... Εις αντίποινα θα εκτελεσθούν 200 κομμουνισταί την 1η Μαΐου 1944».

Το Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου


Το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, το διαβόητο «κολαστήριο», λειτούργησε ως κέντρο τρομοκρατίας. Εκεί μεταφέρθηκαν οι Ακροναυπλιώτες κομμουνιστές, οι οποίοι παρά την επιθυμία τους να πολεμήσουν στο μέτωπο το 1940, παραδόθηκαν από το αστικό κράτος στους Ναζί.


Όπως σημειώνει ο Θέμος Κορνάρος στο έργο του «Στρατόπεδο του Χαϊδαρίου»:

«Η διαμονή στο Χαϊδάρι έπρεπε να έχει κάτι το αβέβαιο, το αόριστο... Να γίνει ο μπαμπούλας, φόβητρο, συνώνυμο με το Χάρο».

 

Ναπολέων Σουκατζίδης: Το Σύμβολο


Η στιγμή που ακούστηκε το όνομα του Ναπολέοντα Σουκατζίδη, του διερμηνέα του στρατοπέδου, πάγωσε τα πάντα. Ο διοικητής Φίσερ του πρότεινε εξαίρεση, αλλά ο Σουκατζίδης αρνήθηκε να σωθεί εις βάρος ενός άλλου συντρόφου του.


Στο τελευταίο του γράμμα προς τον πατέρα του, έγραψε:

«Πατερούλη, πάω για εκτέλεση. Να 'σαι περήφανος για το μονάκριβο γιο σου...»

Η Μέρα της Θυσίας


Στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, οι 200 ήρωες στάθηκαν απέναντι στο απόσπασμα, τραγουδώντας και ζητωκραυγάζοντας για την Ελλάδα, το ΕΑΜ και το ΚΚΕ. Όπως περιγράφει η Μέλπω Αξιώτη, ο λαός θρηνούσε, ενώ οι καμπάνες χτυπούσαν πένθιμα.


Επίλογος: Γιάννης Ρίτσος

«Εδώ πέσαμε. Παιδιά του λαού. Γνωρίζετε γιατί...
...αν η ελευθερία
δε βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας,
εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γειά σας»

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Γιώργος Μηλιώνης

Η έναρξη του πολέμου της Βοσνίας

Ο Πόλεμος της Βοσνίας (1992-1995): Το Χρονικό μιας Τραγωδίας

Πόλεμος της Βοσνίας

Η 1η Μαρτίου 1992 σηματοδοτεί μια καθοριστική στιγμή για τα Βαλκάνια: το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Η κίνηση αυτή αποτέλεσε την αφορμή για έναν αιματηρό πόλεμο που θα διαρκούσε μέχρι τον Δεκέμβριο του 1995, αφήνοντας ανεξίτηλα σημάδια στην ιστορία της περιοχής.


Το Υπόβαθρο της Διάλυσης


Μετά τον θάνατο του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο το 1980, η Γιουγκοσλαβία άρχισε να κλονίζεται από τον αυξανόμενο εθνικισμό. Η διαδικασία αυτή επιταχύνθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '80 υπό την ηγεσία του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Το 1991, Σλοβενία, Κροατία και ΠΓΔΜ κήρυξαν την ανεξαρτησία τους, οδηγώντας σε συγκρούσεις όπου ο γιουγκοσλαβικός στρατός υποστήριξε Σέρβους αυτονομιστές.


Στη Βοσνία, η δημογραφική εικόνα του 1991 ήταν σύνθετη:


  • 44% Βόσνιοι (Μουσουλμάνοι)
  • 31% Σέρβοι
  • 17% Κροάτες

Η Έναρξη της Σύγκρουσης


Μετά το δημοψήφισμα της 1ης Μαρτίου 1992 και τη διακήρυξη ανεξαρτησίας από τον Αλία Ιζετμπέκοβιτς, οι Σέρβοι της Βοσνίας —με την καθοδήγηση του Ράντοβαν Κάραζιτς και την υποστήριξη του Μιλόσεβιτς— αντέδρασαν βίαια, επιδιώκοντας τη δημιουργία μιας «Μεγάλης Σερβίας». Ακολούθησαν βομβαρδισμοί στο Σεράγεβο και εθνοκάθαρση σε πόλεις όπως το Zvonik, η Foca και το Visegrad.


Η Σφαγή της Σρεμπρένιτσα (Ιούλιος 1995)


Τον Ιούλιο του 1995, η Σρεμπρένιτσα, μια περιοχή που ο ΟΗΕ είχε κηρύξει «ασφαλές καταφύγιο», έπεσε στα χέρια των δυνάμεων του Ράτκο Μλάντιτς. Η συνέχεια ήταν τραγική: χιλιάδες άνδρες και αγόρια εκτελέστηκαν, ενώ γυναίκες και παιδιά εκδιώχθηκαν. Εκτιμάται ότι 7.000 έως 8.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.


«Την ίδια νύχτα, ένα ελληνικό τηλεοπτικό κανάλι μετέδωσε τηλεφωνική συνέντευξη ενός Έλληνα μαχητή στη Σρεμπρένιτσα. ‘Όταν το πυροβολικό σταμάτησε τους βομβαρδισμούς, μπήκαμε και καθαρίσαμε!’, δήλωσε με φωνή που παλλόταν από συγκίνηση.» — Τάκης Μίχας, "Ανίερη Συμμαχία"

Η Ειρήνη του Ντέιτον


Μετά την παρέμβαση του ΝΑΤΟ και τις διεθνείς πιέσεις, οι ειρηνευτικές συνομιλίες στο Ντέιτον των ΗΠΑ (Νοέμβριος 1995) οδήγησαν στον διαχωρισμό της χώρας:


  • 51%: Ομοσπονδία Βοσνίας - Ερζεγοβίνης (Κροατο-Μουσουλμανικός τομέας).
  • 49%: Σερβική Δημοκρατία.

Ο Τραγικός Απολογισμός

Ο πόλεμος άφησε πίσω του μια χώρα κατεστραμμένη και βαθιά τραυματισμένη:

Ομάδα Νεκροί Εκτοπισμένοι
Μουσουλμάνοι 150.000 702.000
Σέρβοι 97.000 410.000
Κροάτες 28.000 155.000


Σύνολο νεκρών: 278.000 | Σύνολο εκτοπισμένων: 1.370.000

Αϊτή: Η πρώτη διπλωματική αναγνώριση της Ελλάδας

Αϊτή: Η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την Ελληνική Επανάσταση του 1821

Η Αϊτή —το Χαΐτιον, σύμφωνα με τα ελληνικά της εποχής— ήταν η πρώτη κρατική οντότητα που αναγνώρισε την Επανάσταση του '21 και το δικαίωμα των Ελλήνων για αυτοδιάθεση, με την επιστολή του προέδρου της Ιωάννου Βόγιερ (Jean Pierre Boyer) προς τον Αδαμάντιο Κοραή, η οποία φέρει ημερομηνία 15 Ιανουαρίου 1822.

Είχε προηγηθεί επιστολή του Κοραή και άλλων επιφανών Ελλήνων των Παρισίων προς τον Βόγιερ, με την οποία του ζητούσαν βοήθεια για την Επανάσταση, κατόπιν συστάσεων του περίφημου Γάλλου στρατηγού Λαφαγιέτ και του Επισκόπου Βλαισών Γρηγορίου, που είχε επισκεφθεί την περιοχή.

Η Αϊτή, μια φτωχή χώρα της Καραϊβικής, δεν ήταν δυνατόν να στείλει στρατιωτική βοήθεια προς την Ελλάδα, αλλά ο πρόεδρός της απάντησε με την ακόλουθη επιστολή, η οποία χαρακτηρίζεται από βαθιά και θερμά αισθήματα για την ελληνική εξέγερση:

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ… ΙΣΟΤΗΣ

Ιωάννης Πέτρου Βόγερ, πρόεδρος του Χαϊτίου, προς τους Πολίτας της Ελλάδος
Α. Κοραήν, Κ. Πολυχρονιάδην, Α. Βογορίδην και Κ. Κλωνάρην.
Εις τα Παρίσια

Πριν ή δεχθώμεν την επιστολή υμών, σημειουμένην εκ Παρισίων τη 20ή παρελθόντος Αυγούστου, έφθασεν ενταύθα η είδησις της επαναστάσεως των συμπολιτών υμών κατά του δεσποτισμού, του επί τρεις περίπου διαρκέσαντος εκατονταετηρίδας. Μετά μεγάλου ενθουσιασμού εμάθομεν ότι η Ελλάς, αναγκασθείσα τέλος πάντων, εδράξατο των όπλων, ίνα κτήσηται την ελευθερίαν αυτής και την θέσιν, ήν μεταξύ των εθνών του κόσμου κατείχε.

Μία τόσον ωραία και τόσον νόμιμος υπόθεσις, και προ πάντων αι συνοδεύσασαι ταύτην πρώται επιτυχίαι, ουκ εισίν αδιάφοροι τοις Χαϊτίοις, οίτινες, ως οι Έλληνες, επί πολύν καιρόν έκλινον τον αυχένα υπό ζυγόν επονείδιστον και διά των αλύσεων αυτών συνέτριψαν την κεφαλήν της τυραννίας.

Ευχηθέντες προς τον ουρανόν, όπως υπερασπισθή τους απογόνους του Λεωνίδου, εσκέφθημεν ίνα συντρέξωμεν τας γενναίας δυνάμεις τούτων, ει μη διά στρατευμάτων και πολεμοφοδίων, τουλάχιστον διά χρημάτων, ως χρησίμων εσομένων διά προμήθειαν όπλων, ών έχετε ανάγκην. Συμβεβηκότα όμως, επιβαλόντα τη πατρίδι ημών μεγάλην ανάγκην, επησχόλησαν όλον το χρηματικόν, εξ ού η Διοίκησις ηδύνατο καταβάλει μέρος.

Σήμερον έτι η επανάστασις, η κατά το ανατολικόν μέρος της νήσου επικρατούσα, υπάρχει νέον προς την εκτέλεσιν αυτού του σκοπού κώλυμα. Επειδή το μέρος όπερ ηνώθη μετά της Δημοκρατίας, ής προεδρεύω, υπάρχει εν μεγίστη ενδεία και προκαλεί δικαίως μεγάλην του ταμείου ημών την δαπάνην. Εάν δ’ επέλθωσι κατάλληλοι, ως επιθυμούμεν, αι περιστάσεις, τότε βοηθήσωμεν προς τιμήν ημών τοις τέκνοις της Ελλάδος, όσον δυνηθώμεν.

Πολίται, διερμηνεύσατε προς τους συμπατριώτας υμών τας θερμοτέρας ευχάς, άς λαός του Χαϊτίου αναπέμπει υπέρ της ελευθερώσεως αυτών. Οι μεταγενέστεροι Έλληνες ελπίζουσιν εν τη αναγεννωμένη ιστορία τούτων άξια της Σαλαμίνος τρόπαια. Είθε παρόμοιοι τοις προγόνοις αυτών αποδεικνυόμενοι και υπό των διαταγών του Μιλτιάδου διευθυνόμενοι, δυνηθώσιν εν τοις πεδίοις του νέου Μαραθώνος τον θρίαμβον της ιεράς υποθέσεως, ήν επεχείρησαν υπέρ των δικαιωμάτων αυτών, της θρησκείας και της πατρίδος. Είθε, τέλος, διά των φρονίμων διατάξεων αυτών μνημονευθώσιν εν τη ιστορία οι κληρονόμοι της καρτερίας και των αρετών των προγόνων.

Τη 15η Ιανουαρίου 1822 και 19η της Ανεξαρτησίας — ΒΟΓΕΡ

Η Αϊτή, προϊόν της Γαλλικής Επανάστασης, ήταν η πρώτη χώρα που κατάργησε τη δουλεία και κυβερνήθηκε από μαύρους. Ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Γαλλία την Πρωτοχρονιά του 1804, αλλά ακόμη και σήμερα παραμένει μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου.

Στις 12 Ιανουαρίου 2010 η Αϊτή επλήγη από ισχυρό σεισμό, που προκάλεσε τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή. Οι νεκροί έφθασαν τις 316.000 και οι άστεγοι ξεπέρασαν το 1.600.000.

Η Ελλάδα, αναγνωρίζοντας το ιστορικό χρέος της προς τη χώρα που πρώτη στάθηκε στο πλευρό της το 1821, ήταν από τις πρώτες που απέστειλε ανθρωπιστική βοήθεια και διασώστες. Μάλιστα, στις 24 Ιανουαρίου, Έλληνες και Γάλλοι διασώστες κατάφεραν να ανασύρουν ζωντανό έναν 24χρονο από τα ερείπια ξενοδοχείου, δώδεκα ολόκληρες ημέρες μετά τον καταστροφικό σεισμό των 7 Ρίχτερ.

Η ιστορία της Πρωτοχρονιάς

Πρωτοχρονιά: Η ιστορική διαδρομή της αρχαιότερης γιορτής

Πρωτοχρονιά

Η Πρωτοχρονιά είναι ίσως η πιο αρχαία γιορτή που ενώνει όλα τα έθνη. Παρά τον ενθουσιασμό της, η ημερομηνία έναρξης του νέου έτους δεν ήταν πάντα η 1η Ιανουαρίου, καθώς οι πολιτισμοί ανά τους αιώνες ακολουθούσαν διαφορετικά ημερολόγια.


Από τους Βαβυλώνιους στην Αρχαία Ελλάδα

Οι πρώτες καταγεγραμμένες γιορτές για το νέο έτος ξεκινούν από τη Μεσοποταμία (2.000 π.Χ.). Οι Βαβυλώνιοι, γνώστες των ουράνιων σωμάτων, χρησιμοποιούσαν σεληνιακό ημερολόγιο και γιόρταζαν το «Ακίτου» κατά την εαρινή ισημερία (21 Μαρτίου), μια γιορτή που διαρκούσε 10 ημέρες. Αντίστοιχα, οι Αιγύπτιοι συνέδεαν την Πρωτοχρονιά με την εμφάνιση του άστρου Σείριου.


Στην αρχαία Ελλάδα, η Πρωτοχρονιά ήταν συνδεδεμένη με τη φθινοπωρινή ισημερία και την κίνηση του ήλιου. Το ελληνικό ημερολόγιο εξαπλώθηκε ευρέως χάρη στις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου.


Η Ρωμαϊκή Επιρροή και ο θεός Ιανός

Η Πρωτοχρονιά όπως την ξέρουμε σήμερα οφείλει πολλά στη Ρώμη. Αρχικά, οι Ρωμαίοι γιόρταζαν την 1η Μαρτίου. Αργότερα, κατά τη βασιλεία του Νουμά Πομπιλίου, προστέθηκαν δύο μήνες: ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος.

Ο θεός Ιανός: Ο πρώτος μήνας πήρε το όνομά του από τον θεό Ιανό, τον θεό των «καινούργιων αρχών». Απεικονιζόταν με δύο πρόσωπα: το ένα κοιτούσε το παρελθόν και το άλλο το μέλλον.

Το 153 π.Χ. ορίστηκε η 1η Ιανουαρίου ως επίσημη έναρξη λόγω της ανάληψης καθηκόντων των Υπάτων. Ωστόσο, ο Ιούλιος Καίσαρας (46 π.Χ.) ήταν εκείνος που καθιέρωσε τη γιορτή επίσημα, αναθέτοντας στον αστρονόμο Σωσιγένη τη δημιουργία ενός ημερολογίου βασισμένου στον ήλιο.


Η επικράτηση του Γρηγοριανού Ημερολογίου

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, η ρωμαϊκή γιορτή θεωρήθηκε ειδωλολατρική και καταργήθηκε, με αποτέλεσμα κατά τον Μεσαίωνα ο νέος χρόνος να εορτάζεται είτε τα Χριστούγεννα είτε στις 25 Μαρτίου (Ευαγγελισμός).


Η οριστική αλλαγή ήρθε το 1582 με τον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ', ο οποίος εισήγαγε το Γρηγοριανό ημερολόγιο, διορθώνοντας τις αποκλίσεις του Ιουλιανού. Στην Ελλάδα, το νέο αυτό ημερολόγιο υιοθετήθηκε πολύ αργότερα, το 1923.