Το τηλέφωνο χτυπά. Στην άλλη άκρη ακούγεται η φωνή ενός ανθρώπου που γνωρίζεις καλά. Μπορεί να είναι το παιδί σου, ένας συγγενής ή ένας φίλος. Είναι αναστατωμένος, λέει ότι συνέβη κάτι σοβαρό και χρειάζεται επειγόντως βοήθεια.
Μόνο που υπάρχει ένα πρόβλημα: η φωνή μπορεί να μην είναι δική του.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κάνει την αντιγραφή μιας ανθρώπινης φωνής πολύ πιο εύκολη και πειστική. Η τεχνολογία που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε με κάτι βγαλμένο από ταινία επιστημονικής φαντασίας είναι πλέον διαθέσιμη μέσα από εργαλεία δημιουργίας συνθετικής φωνής.
Και όπως συμβαίνει σχεδόν με κάθε νέα τεχνολογία, μαζί με τις χρήσιμες εφαρμογές εμφανίστηκαν και εκείνοι που προσπαθούν να την εκμεταλλευτούν.
Πώς μπορεί κάποιος να αντιγράψει μια φωνή;
Τα σύγχρονα συστήματα κλωνοποίησης φωνής αναλύουν ένα πραγματικό ηχητικό δείγμα και μαθαίνουν χαρακτηριστικά όπως τον τόνο, τον ρυθμό και τη χροιά της φωνής.
Το υλικό μπορεί να προέρχεται ακόμη και από κάτι που έχει δημοσιευτεί στο διαδίκτυο: ένα βίντεο, ένα δημόσιο προφίλ ή κάποια άλλη ηχογράφηση. Στη συνέχεια το σύστημα μπορεί να δημιουργήσει νέο ήχο που μοιάζει να προέρχεται από το ίδιο πρόσωπο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια απομίμηση είναι τέλεια. Σημαίνει όμως ότι η φωνή από μόνη της δεν αποτελεί πλέον την απόδειξη ταυτότητας που θεωρούσαμε κάποτε.
Το σενάριο που εκμεταλλεύεται τον πανικό
Η τεχνολογία είναι μόνο το ένα μέρος της απάτης. Το άλλο, και ίσως σημαντικότερο, είναι η ανθρώπινη αντίδραση.
Ο απατεώνας προσπαθεί να δημιουργήσει μια κατάσταση στην οποία δεν υπάρχει χρόνος για σκέψη.
«Έπαθα ατύχημα».
«Χρειάζομαι χρήματα τώρα».
«Μην το πεις σε κανέναν».
«Σε παρακαλώ, βοήθησέ με».
Όταν κάποιος πιστέψει ότι ένας δικός του άνθρωπος βρίσκεται σε κίνδυνο, η πρώτη αντίδραση είναι φυσικά να τον βοηθήσει. Εκεί ακριβώς στηρίζεται η απάτη.
Η πίεση για άμεση ενέργεια, η απαίτηση για χρήματα και η προσπάθεια να μη μιλήσουμε με κανέναν άλλο είναι κλασικά προειδοποιητικά σημάδια τέτοιων περιστατικών.
Η απλή κίνηση που μπορεί να χαλάσει ολόκληρη την απάτη
Αν δεχθούμε μια τέτοια κλήση, το σημαντικότερο είναι να μην εμπιστευτούμε μόνο τη φωνή.
Κλείνουμε το τηλέφωνο και καλούμε εμείς τον άνθρωπο που υποτίθεται ότι μας μίλησε, χρησιμοποιώντας τον αριθμό που ήδη γνωρίζουμε. Αν δεν απαντήσει, επικοινωνούμε με κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας ή άνθρωπο που βρίσκεται κοντά του.
Αυτό το απλό βήμα μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να αποκαλύψει ότι η υποτιθέμενη «έκτακτη ανάγκη» δεν υπήρξε ποτέ.
Μια μυστική λέξη μέσα στην οικογένεια
Υπάρχει και μια ακόμη πολύ απλή ιδέα: μια λέξη ή μικρή φράση που γνωρίζουν μόνο τα μέλη της οικογένειας.
Δεν χρειάζεται να είναι κάτι περίπλοκο. Αρκεί να μην είναι προφανές και να μη βρίσκεται δημόσια στα κοινωνικά δίκτυα.
Αν κάποιος τηλεφωνήσει υποστηρίζοντας ότι είναι συγγενής και ζητά επειγόντως βοήθεια, μπορούμε να του ζητήσουμε αυτή τη λέξη. Είναι ένα επιπλέον επίπεδο επιβεβαίωσης σε μια εποχή όπου ακόμη και η φωνή μπορεί να αντιγραφεί.
Προσέχουμε ιδιαίτερα όταν ζητούν χρήματα
Η καχυποψία πρέπει να μεγαλώνει όταν μια ξαφνική κλήση συνοδεύεται από απαίτηση για άμεση μεταφορά χρημάτων, κρυπτονόμισμα, δωροκάρτες ή άλλον τρόπο πληρωμής που είναι δύσκολο να ανακληθεί.
Το ίδιο ισχύει όταν κάποιος ζητά κωδικούς πρόσβασης, τραπεζικά στοιχεία ή κωδικούς επιβεβαίωσης που έρχονται στο κινητό.
Ακόμη κι αν η φωνή ακούγεται απολύτως γνώριμη, σταματάμε και επιβεβαιώνουμε την ιστορία από διαφορετικό κανάλι επικοινωνίας.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι το πρόβλημα από μόνη της
Η κλωνοποίηση φωνής έχει και απολύτως νόμιμες χρήσεις. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην παραγωγή περιεχομένου, στην προσβασιμότητα, στην ψυχαγωγία και σε πολλές άλλες εφαρμογές.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν χρησιμοποιείται χωρίς συναίνεση για να παρουσιαστεί κάποιος ως άλλος άνθρωπος και να εξαπατήσει τρίτους.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή που φέρνει η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Για πολλά χρόνια μάθαμε να λέμε «να το ακούσω με τα αυτιά μου για να το πιστέψω».
Σήμερα αυτό δεν είναι πάντα αρκετό.
Τι αξίζει να θυμόμαστε
Δεν χρειάζεται να φοβόμαστε κάθε τηλεφώνημα ούτε να γίνουμε καχύποπτοι απέναντι στους ανθρώπους μας. Χρειάζεται απλώς μια καινούργια συνήθεια.
Όταν μια απρόσμενη επικοινωνία συνδυάζει πανικό, μεγάλη πίεση χρόνου και απαίτηση για χρήματα ή προσωπικά στοιχεία, δεν ενεργούμε αμέσως.
Επιβεβαιώνουμε πρώτα ποιος πραγματικά βρίσκεται στην άλλη άκρη.
Γιατί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης μια φωνή μπορεί να ακούγεται απολύτως γνώριμη — χωρίς ο άνθρωπος στον οποίο ανήκει να έχει μιλήσει ποτέ.
Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Οι συστάσεις βασίζονται σε οδηγίες πρόληψης για απάτες πλαστοπροσωπίας και κλωνοποίησης φωνής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου